Doanh nghiệp trả tiền cho cộng tác viên, lao động thời vụ thường phải khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ cố định trước khi trả. Bản cam kết Mẫu 08/CK-TNCN là căn cứ để tạm thời chưa khấu trừ trong một số trường hợp.
Khấu trừ 10% áp dụng khi nào?
Tổ chức trả thu nhập cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới ba tháng phải khấu trừ thuế theo tỷ lệ quy định khi mỗi lần chi trả đạt từ ngưỡng nhất định trở lên. [Cần đối chiếu: tỷ lệ khấu trừ và ngưỡng chi trả mỗi lần đang áp dụng.]
Mẫu 08/CK-TNCN là gì?
Là bản cam kết của cá nhân gửi tổ chức trả thu nhập, xác nhận mình thuộc diện chưa đến mức phải nộp thuế, để tổ chức trả thu nhập tạm thời chưa khấu trừ. [Cần đối chiếu: số hiệu biểu mẫu và thông tư ban hành đang có hiệu lực.]
Điều kiện được làm cam kết
- Cá nhân chỉ có duy nhất thu nhập thuộc diện phải khấu trừ theo tỷ lệ nêu trên.
- Ước tính tổng thu nhập chịu thuế trong năm, sau khi trừ gia cảnh, chưa đến mức phải nộp thuế.
- Cá nhân đã có mã số thuế tại thời điểm cam kết.
Rủi ro khi cam kết sai
Cá nhân chịu trách nhiệm về nội dung cam kết. Nếu thực tế có thêm nguồn thu nhập khác hoặc tổng thu nhập vượt mức, cá nhân bị truy thu số thuế thiếu, tính tiền chậm nộp và có thể bị xử phạt. Doanh nghiệp cũng gặp rủi ro nếu nhận cam kết của người rõ ràng không đủ điều kiện.
Doanh nghiệp nên làm gì?
- Kiểm tra cá nhân đã có mã số thuế trước khi nhận cam kết.
- Giải thích rõ điều kiện, không cho ký cam kết đại trà.
- Lưu bản cam kết cùng hồ sơ chi trả để xuất trình khi cơ quan thuế kiểm tra.
- Cuối năm vẫn kê khai đầy đủ thu nhập đã trả trong quyết toán thuế thu nhập cá nhân.
Ví dụ minh họa cách xác định
Một sinh viên làm cộng tác viên viết bài cho một công ty duy nhất, mỗi tháng nhận một khoản thù lao vượt ngưỡng phải khấu trừ. Bạn này không có nguồn thu nhập nào khác. Cộng thù lao cả năm rồi trừ đi mức giảm trừ cho bản thân, kết quả chưa đến mức phải nộp thuế. Trường hợp này đủ điều kiện làm cam kết, và công ty tạm thời chưa khấu trừ.
Ngược lại, một nhân viên văn phòng đang có hợp đồng lao động dài hạn ở công ty A, đồng thời nhận thù lao giảng dạy tại công ty B. Người này có hai nguồn thu nhập nên không được làm cam kết tại công ty B, dù khoản thù lao ở B rất nhỏ. Công ty B phải khấu trừ theo tỷ lệ quy định. [Cần đối chiếu: thay bằng ví dụ có số liệu cụ thể theo mức giảm trừ và ngưỡng khấu trừ hiện hành.]
Nội dung chính của bản cam kết
- Họ tên, mã số thuế, thông tin định danh và địa chỉ của cá nhân.
- Tên tổ chức trả thu nhập.
- Nội dung cam kết: chỉ có duy nhất thu nhập tại tổ chức này và ước tính tổng thu nhập trong năm chưa đến mức phải nộp thuế.
- Cam kết chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác.
- Ngày ký và chữ ký của cá nhân.
Bản cam kết được lập theo từng năm. Sang năm mới, cá nhân cần lập lại nếu vẫn đủ điều kiện.
Cam kết không thay thế nghĩa vụ kê khai
Nhiều doanh nghiệp hiểu rằng có cam kết thì không cần kê khai khoản chi đó. Điều này sai. Doanh nghiệp vẫn phải đưa đầy đủ thu nhập đã trả vào tờ khai và quyết toán thuế thu nhập cá nhân, chỉ là số thuế khấu trừ của những cá nhân này bằng không. Bỏ sót kê khai có thể khiến khoản chi bị nghi ngờ và bị loại khỏi chi phí được trừ.
Rủi ro riêng của doanh nghiệp
- Nhận cam kết của cá nhân chưa có mã số thuế: cam kết không có giá trị, doanh nghiệp có thể bị truy thu số thuế lẽ ra phải khấu trừ.
- Cho toàn bộ cộng tác viên ký cam kết theo mẫu soạn sẵn mà không kiểm tra điều kiện.
- Chia nhỏ khoản chi để né ngưỡng khấu trừ.
- Không lưu bản gốc cam kết, không xuất trình được khi kiểm tra.
Quy trình gợi ý cho bộ phận kế toán
- Khi ký hợp đồng cộng tác, yêu cầu cá nhân cung cấp mã số thuế hoặc số định danh.
- Hỏi rõ cá nhân có nguồn thu nhập nào khác trong năm không.
- Chỉ nhận cam kết khi đủ điều kiện; nếu không, khấu trừ và cấp chứng từ khấu trừ thuế.
- Lưu cam kết cùng hợp đồng, biên bản nghiệm thu và chứng từ chuyển tiền.
- Cuối năm, rà lại tổng thu nhập đã trả cho từng cá nhân để phát hiện trường hợp vượt mức.
Câu hỏi thường gặp
Đã bị khấu trừ rồi thì cá nhân có lấy lại được không? Có. Cá nhân tự quyết toán thuế cuối năm, nếu số đã khấu trừ lớn hơn số phải nộp thì được hoàn theo quy định. Vì vậy cần giữ chứng từ khấu trừ thuế do doanh nghiệp cấp.
Người nước ngoài có dùng mẫu này được không? Mẫu áp dụng cho cá nhân cư trú. Cá nhân không cư trú chịu thuế theo cách tính khác.
HDCTax rà soát hồ sơ chi trả cho cộng tác viên, lao động thời vụ như một phần của dịch vụ kế toán trọn gói và soát xét sổ sách.
