Khi việc kinh doanh không còn như kỳ vọng, nhiều chủ doanh nghiệp chọn cách “để đó”, không làm thủ tục gì. Thực tế, pháp luật phân biệt rõ ba tình trạng: tự ngừng hoạt động, tạm ngừng kinh doanh có thông báo và giải thể. Chọn sai cách có thể khiến doanh nghiệp bị phạt, bị khóa mã số thuế và người đại diện gặp khó khi mở công ty mới.
Tự ngừng hoạt động mà không thông báo
Đây là trường hợp doanh nghiệp đóng cửa, không còn giao dịch nhưng không gửi thông báo nào cho cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế. Về mặt pháp lý, doanh nghiệp vẫn đang hoạt động, nên vẫn phải nộp tờ khai, báo cáo tài chính và các nghĩa vụ khác đúng hạn.
- Tờ khai nộp chậm hoặc không nộp sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
- Cơ quan thuế có thể xác minh và chuyển mã số thuế sang trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
- Người đại diện theo pháp luật có thể bị hạn chế khi đăng ký doanh nghiệp khác.
Tạm ngừng kinh doanh có thông báo
Tạm ngừng là quyền của doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp. Doanh nghiệp gửi thông báo đến cơ quan đăng ký kinh doanh trước ngày tạm ngừng theo thời hạn luật định. Trong thời gian tạm ngừng trọn kỳ kê khai, doanh nghiệp không phải nộp tờ khai thuế của kỳ đó, nhưng vẫn phải nộp đủ số thuế còn nợ và hoàn thành các nghĩa vụ đã phát sinh trước đó.
Tạm ngừng phù hợp khi doanh nghiệp cần thời gian tái cơ cấu, tìm vốn hoặc chờ thị trường, và có ý định quay lại hoạt động.
Giải thể doanh nghiệp
Giải thể là chấm dứt hẳn sự tồn tại của doanh nghiệp. Thủ tục gồm hai phần chạy song song: quyết toán và đóng mã số thuế tại cơ quan thuế, và nộp hồ sơ giải thể tại cơ quan đăng ký kinh doanh. Doanh nghiệp chỉ được giải thể khi đã thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản, và không đang trong quá trình giải quyết tranh chấp.
Nên chọn phương án nào?
- Còn ý định kinh doanh lại: tạm ngừng có thông báo.
- Không còn nhu cầu: giải thể, làm dứt điểm để không phát sinh thêm nghĩa vụ.
- Đã lỡ ngừng mà chưa thông báo: rà soát các kỳ tờ khai còn thiếu, xử lý phạt rồi mới làm tạm ngừng hoặc giải thể.
Bảng so sánh nhanh ba tình trạng
- Tư cách pháp nhân: tự ngừng và tạm ngừng đều còn; giải thể thì chấm dứt.
- Nghĩa vụ nộp tờ khai: tự ngừng vẫn phải nộp đủ; tạm ngừng trọn kỳ thì không phải nộp tờ khai kỳ đó; giải thể xong thì hết nghĩa vụ.
- Thủ tục: tự ngừng không có thủ tục nào, và đó chính là vấn đề; tạm ngừng cần thông báo trước; giải thể cần quyết toán thuế và hồ sơ giải thể.
- Thời hạn: tạm ngừng có giới hạn cho mỗi lần thông báo; giải thể là vĩnh viễn.
- Khả năng quay lại: tạm ngừng có thể hoạt động lại trước hạn bằng một thông báo; giải thể thì phải thành lập doanh nghiệp mới.
- Rủi ro bị phạt: cao nhất ở tự ngừng, thấp nhất khi tạm ngừng hoặc giải thể đúng thủ tục.
Thủ tục tạm ngừng kinh doanh gồm những gì?
- Chủ sở hữu, hội đồng thành viên hoặc hội đồng quản trị ra quyết định tạm ngừng.
- Gửi thông báo tạm ngừng đến cơ quan đăng ký kinh doanh trước ngày tạm ngừng theo thời hạn luật định.
- Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp giấy xác nhận và chia sẻ thông tin sang cơ quan thuế.
- Trước khi hết thời hạn, doanh nghiệp thông báo tiếp tục tạm ngừng hoặc hoạt động trở lại.
Chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh cũng phải được thông báo tạm ngừng cùng lúc. [Cần đối chiếu: thời hạn thông báo trước, thời hạn tối đa mỗi lần tạm ngừng và việc có giới hạn tổng thời gian tạm ngừng liên tiếp hay không.]
Nghĩa vụ trong thời gian tạm ngừng
- Nộp đủ số thuế, bảo hiểm còn nợ từ trước khi tạm ngừng.
- Tiếp tục thanh toán các khoản nợ, hoàn thành hợp đồng đã ký với khách hàng và người lao động, trừ khi các bên có thỏa thuận khác.
- Không được xuất hóa đơn, không được ký hợp đồng mới trong thời gian tạm ngừng.
- Nộp báo cáo tài chính và quyết toán thuế năm nếu không tạm ngừng trọn năm.
Doanh nghiệp vẫn xuất hóa đơn trong thời gian tạm ngừng là vi phạm, và hóa đơn đó gây rủi ro cho cả người mua.
Một số tình huống nên chọn gì
Công ty mới mở, chưa tìm được khách, chủ doanh nghiệp vẫn muốn theo đuổi. Tạm ngừng trọn năm tài chính để không phát sinh nghĩa vụ kê khai, trong lúc chuẩn bị lại kế hoạch.
Các thành viên góp vốn bất đồng, không muốn tiếp tục. Giải thể, hoặc một bên chuyển nhượng phần vốn cho bên còn lại.
Công ty đã bỏ nhiều năm, mã số thuế bị khóa. Trước hết phải khôi phục và xử lý tồn đọng, sau đó mới giải thể. Không thể tạm ngừng khi mã số thuế đang ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Câu hỏi thường gặp
Tạm ngừng có mất phí nhà nước không? [Cần đối chiếu: lệ phí thủ tục thông báo tạm ngừng theo quy định hiện hành.]
Hết hạn tạm ngừng mà quên thông báo thì sao? Doanh nghiệp được coi là hoạt động trở lại và mọi nghĩa vụ kê khai phát sinh lại từ thời điểm đó.
Tạm ngừng rồi có chuyển sang giải thể được không? Được. Doanh nghiệp có thể làm thủ tục giải thể ngay trong thời gian tạm ngừng.
HDCTax hỗ trợ gì?
HDCTax kiểm tra sơ bộ tình trạng mã số thuế, các kỳ tờ khai và công nợ thuế, sau đó đề xuất phương án ít tốn kém nhất và thay doanh nghiệp làm việc với cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh cho đến khi có kết quả.
